Việt Nam đề nghị Liên minh Kinh tế Á – Âu mở rộng cửa thị trường cho thủy sản

Tại trụ sở Bộ Công Thương, Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng đã tiếp và làm việc với ông Bakytzhan Sagintayev – Chủ tịch Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á – Âu (EEC) nhân chuyến thăm và làm việc của ông tại Việt Nam. Cuộc trao đổi tập trung đánh giá 10 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu (VN – EAEU FTA), đồng thời bàn giải pháp thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Lê Mạnh Hùng khẳng định, Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU) là đối tác thương mại truyền thống, tin cậy và quan trọng của Việt Nam. Đây là khu vực kinh tế đầu tiên tại châu Âu ký FTA với Việt Nam, tạo nền tảng pháp lý quan trọng để hai bên mở rộng hợp tác.

Sau một thập kỷ thực thi, Hiệp định đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Khoảng 60% dòng thuế được đưa về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực năm 2016; phần còn lại được cắt giảm theo lộ trình và cơ bản hoàn tất vào năm 2025. Kim ngạch thương mại song phương tăng từ 3,04 tỷ USD năm 2016 lên 5,94 tỷ USD năm 2025, gần gấp đôi sau 10 năm. Giai đoạn 2017–2018 ghi nhận mức tăng trưởng trung bình gần 30%/năm. Mặc dù chịu tác động từ đại dịch COVID-19 và xung đột Nga – Ukraine trong giai đoạn 2019–2022, thương mại hai chiều đã phục hồi từ năm 2023 và tiếp tục duy trì đà tăng trong các năm 2024–2025.

Ảnh minh họa. Nguồn: ST

Cơ cấu hàng hóa giữa hai bên mang tính bổ sung rõ nét. Nhiều mặt hàng chủ lực của Việt Nam như thủy sản, cà phê, hạt tiêu, điều, dệt may… đã tận dụng tốt ưu đãi thuế quan để gia tăng thị phần tại thị trường EAEU.

Tuy nhiên, theo Quyền Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, quá trình thực thi Hiệp định vẫn còn một số vướng mắc cần được tháo gỡ. Việt Nam đề nghị Liên minh Kinh tế Á – Âu xem xét không tiếp tục áp dụng cơ chế phòng vệ ngưỡng (Trigger) đối với hàng dệt may do không còn phù hợp với thực tiễn thị trường và thông lệ quốc tế.

Đáng chú ý, phía Việt Nam đề nghị Liên bang Nga và các nước thành viên Liên minh Kinh tế Á – Âu mở cửa hơn nữa thị trường thủy sản; xem xét gỡ bỏ đình chỉ và phê duyệt bổ sung các doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu. Đây được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm giúp doanh nghiệp thủy sản Việt Nam tận dụng hiệu quả hơn ưu đãi từ FTA, đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu còn nhiều biến động.

Việt Nam cũng đề nghị phía Liên minh Kinh tế Á – Âu chia sẻ số liệu nhập khẩu hưởng ưu đãi để phục vụ công tác đánh giá, theo dõi thực thi Hiệp định, bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả hợp tác.

Chủ tịch EEC Bakytzhan Sagintayev chúc mừng ông Lê Mạnh Hùng trên cương vị mới, đồng thời đánh giá cao vai trò điều phối của Ủy ban hỗn hợp thực thi Hiệp định. Ông tin tưởng, với vai trò đồng chủ trì Ủy ban hỗn hợp, Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương sẽ cùng các bên tích cực xử lý các vấn đề phát sinh, củng cố khuôn khổ hợp tác bền vững giữa Việt Nam và các nước EAEU. Ông Bakytzhan khẳng định, VN – EAEU FTA đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng thương mại giữa các bên, bày tỏ tin tưởng quan hệ hợp tác sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Hai bên thống nhất tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường, kịp thời tháo gỡ rào cản thương mại, thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung và mở rộng thị trường cho nhau. Việc tăng cường hợp tác không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp hai bên mà còn góp phần giảm thiểu rủi ro địa chính trị, bảo đảm ổn định chuỗi cung ứng trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động.

Minh Khuê